Tavas’ta geleneksel yöntemlerle üretilen ve kendine has aromasıyla dikkat çeken "yanık kokulu koyun yoğurdu", çevre illerden de yoğun talep görüyor. Dağlarda doğal olarak beslenen koyunların sütünden elde edilen bu özel lezzet, bakır kazanlarda odun ateşiyle buluşarak sofralara ulaşıyor.
MURAT DEMİRBİLEK
Tavas koyun yoğurdunun üretim sürecini anlatan Aydın Karaçalı, üretimin dönemsel olduğunu belirtti. Karaçalı, "Üretimimiz 15 Mart´tan sonra başlar, Temmuz sonu veya 15 Ağustos´a kadar devam eder. Tamamen dağlarda, taşlarda doğal olarak yayılan hayvanlarımızın sütünü kullanıyoruz. Sağdığımız sütleri süzüp odun ateşinde, kara kazanlarda kaynatıyoruz. Ardından kaselere alıp dinlendiriyor ve mayalıyoruz. Mayada 4 saat bekleyen yoğurtları dolaba kaldırıyoruz. Soğuma işleminin ardından pazarlamaya sunuyoruz. Tavas’ta belli bir kitleye ulaştık, müşterilerimiz siparişlerini önceden veriyor" dedi.
Yanık Kokusu Bakır Kazanın Sırrında Gizli
5 yıldır Solmaz Mahallesi’nde bu işi yapan Suzan Karaçalı ise yoğurdun ayırt edici özelliklerine değindi. Yoğurdun inek sütüne göre çok daha yağlı ve kıvamlı olduğunu vurgulayan Karaçalı, yanık kokusunun sırrını şu sözlerle paylaştı: "Odun ateşinde kazanı ısıtıyoruz. Üzerine soğuk sütü döküyoruz ve süt uzun süre kaynıyor. Kaynadıkça dibi yapışıyor, yanık kokusu da buradan geliyor. Dolapta dinlendikten sonra kasesini ters çevirseniz bile kalıp gibi kalır, dökülmez. Denizli merkezin yanı sıra Antalya gibi çevre illere de gönderim yapıyoruz."
"Bakracı Ters Çeviriyorsun, Kesinlikle Dökülmüyor"
Bölgedeki çobanları ve üreticileri yakından takip eden Muhammet Kahraman, her üreticinin kendine has bir dokunuşu olduğunu ifade etti. Kahraman, "Bu sene 15-20 çadır gezdim. Tavas yanık koyun yoğurdu yapabilmek için öncelikle bakır kazan kullanmak gerekiyor. Kazan, süt konulmadan önce 2-3 dakika yakılıyor; yanıklığı sağlayan temel unsur budur. Sütün yağ kalitesi ne kadar yüksekse kaymağı o kadar sarı ve yoğurt o kadar kaliteli olur. Birkaç gün önce yaptığım incelemede bakracı ters çevirdim, kesinlikle dökülmedi" diye konuştu. Üreticilerin kazançtan memnun olduğunu ancak işin yoğunluğundan dolayı sosyal hayata zaman ayıramadıklarını dile getiren Kahraman, bu özel lezzet için yazdığı şu dizelerle yoğurdun kalitesini özetledi:
"Tattır, rakibi yoktur, tektir.
Yedikçe iştah açar, Tavas´ın yoğurtları.
Daldırırsın kaşığı, sofraların aşığı.
Yedikçe iştah açar, Tavas´ın yoğurtları.
Sap sarıdır kaymağı, unut gayri doymayı.
Yedikçe iştah açar, Tavas´ın yoğurtları."