“Bilimsel Olmayan İddialar Kamuoyunu Yanıltıyor”
MURAT DEMİRBİLEK
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Denizli Şube Başkanı Doç. Dr. Barış Semiz, Pamukkale termal kaynaklarıyla ilgili kamuoyunda son dönemde yer alan bazı değerlendirmelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Semiz, Pamukkale’nin jeotermal sistemi hakkında bilimsel temele dayanmayan iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve kamuoyunu yanlış yönlendirdiğini ifade etti.
Pamukkale ile Uşak’taki altın madeni işletmeleri arasında bağlantı kurmaya yönelik açıklamaların bilimsel karşılığının olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Semiz, Pamukkale konusunda bugüne kadar yaklaşık 20 uluslararası SCI makalesi, 6 lisansüstü tez ve çok sayıda Türkçe bilimsel çalışma yapıldığını hatırlattı. Bu kapsamlı literatür dikkate alınmadan yapılan yorumların hatalı sonuçlara yol açtığını belirtti.
“Kaynak Debileri İklim Koşullarına Bağlı Değişiyor”
Pamukkale-Hierapolis Ören Yeri’nden geçen aktif Pamukkale Fay Zonu boyunca çıkan termal kaynakların, uzun yıllardır jeoloji ve hidrojeoloji mühendisliği disiplinleri çerçevesinde incelendiğini ifade eden Semiz, geçmişten bugüne yapılan ölçümlerin kaynak debilerinin yıllara ve iklim koşullarına bağlı olarak önemli değişimler gösterdiğini söyledi.
1970–2024 yılları arasındaki meteorolojik verilerin incelendiğini belirten Semiz, özellikle uzun süredir devam eden kuraklık dönemlerinin Pamukkale termal kaynaklarının debilerinde ciddi düşüşlere neden olduğunu dile getirdi. 2003–2008 yılları arasındaki kurak dönemde debinin 203 litre/saniyeye kadar düştüğünü, yağışlı dönemlerde ise 460 litre/saniyeye ulaştığını belirten Semiz, son yıllardaki kuraklıkla birlikte değerlerin yeniden 200 litre/saniyenin altına indiğini kaydetti.
“İnsan Kaynaklı Etkiler de Göz Ardı Edilemez”
İklim değişikliği ve kuraklığın yanı sıra, jeotermal suyun bilinçsiz ve aşırı kullanımının da Pamukkale kaynaklarını olumsuz etkilediğini belirten Doç. Dr. Semiz, Karahayıt bölgesindeki termal otellerin ısıtma amaçlı yoğun su kullanımının rezervuar basıncını düşürdüğünü söyledi. Bu durumun Pamukkale’deki termal kaynak debilerinin azalmasına yol açtığını ifade etti.
Termal suyun kullanım bedelinin çok düşük olmasının tasarrufu teşvik etmediğini dile getiren Semiz, otellerin ısıtma ihtiyaçları için yeraltından termal su çekmek yerine ısı pompası sistemlerine yönelmesinin, Pamukkale kaynaklarının korunması açısından önemli bir adım olacağını vurguladı.
“Altın Madeni İddiaları Bilimsel Değil”
Uşak Eşme’deki altın madenciliği faaliyetlerinin Pamukkale termal kaynaklarının debisini azalttığı yönündeki iddialara da değinen Semiz, bu söylemlerin bilimsel temelden yoksun olduğunu söyledi. Kolonkaya’nın bir fay değil, formasyon adı olduğunu belirten Semiz, Pamukkale’yi besleyen rezervuarlarla bu bölgedeki suların aynı jeotermal sistem içerisinde yer almadığını ifade etti. Pamukkale termal kaynaklarının esas beslenme alanının Çökelez Dağı ve güneybatı etekleri olduğunu vurguladı.
“Bilimsel Verilerle Hareket Edilmeli”
Jeoloji Mühendisleri Odası Denizli Şubesi olarak Pamukkale Üniversitesi ve DSİ iş birliğiyle yürütülen “Pamukkale Civarındaki Yeraltı Suyu Çekimlerinin Jeotermal Sisteme Olası Etkilerinin Araştırılması” projesini önemsediklerini belirten Doç. Dr. Barış Semiz, çalışmaların Denizli Valiliği nezaretinde sonuçlanmasını beklediklerini ifade etti.
Semiz, “Pamukkale gibi dünya mirası niteliğindeki bir değerin korunması ancak bilimsel, çok disiplinli ve sürdürülebilir yaklaşımlarla mümkündür. Bilimsel verilere dayanmayan iddialarla kamuoyunun yanıltılmasını doğru bulmuyoruz” dedi.
