Tavas’ta 7 Milyon Yıllık Keşif: Anadolu'nun Kayıp Ekosistemi Gün Yüzüne Çıkıyor
7 Milyon Yıllık Savan Yaşamı: Tavas Kayaca Lokalitesi
Denizli'nin Tavas ilçesine bağlı Kayaca bölgesinde yer alan omurgalı fosil yatakları, Anadolu’nun milyonlarca yıl önceki doğa tarihini yeniden şekillendiriyor. İlk olarak 2017-2021 yılları arasındaki yüzey araştırmaları sırasında eski bir kömür madeni sahası yakınlarında keşfedilen alan, günümüzde Türkiye’nin en zengin paleontolojik lokasyonları arasında gösteriliyor.
Üst Miyosen döneme (günümüzden yaklaşık 7 milyon yıl öncesine) tarihlenen sahada yürütülen bilimsel çalışmalar; o dönemde bölgenin tıpkı günümüz Afrika’sındaki gibi geniş savanlar, açık ormanlık alanlar ve zengin bir yaban hayatı ekosistemiyle kaplı olduğunu kanıtlıyor.
Üç Parmaklı Atlar, Dev Filler ve Yırtıcılar
Denizli Müze Müdürlüğü denetiminde ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Ahmet İhsan Aytek koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda bugüne kadar çok sayıda fosil kalıntısına ulaşıldı. Gün yüzüne çıkarılan buluntular arasında:
Hipparion: Günümüz atlarının atası sayılan üç parmaklı at türleri,
Deinotherium: Dev hortumlu fil türleri ve zürafalar,
Otçul ve Yırtıcı Türler: Antilop, gergedan, sırtlan, kedi türleri ile kaplumbağa ve kuşlara ait bütünlüğü korunmuş kemik ile kafatası kalıntıları yer alıyor.
Uzmanlar, Anadolu’nun Asya, Avrupa ve Afrika arasındaki büyük memeli göçlerinde stratejik bir geçiş koridoru olduğunu, Tavas Kayaca buluntularının ise bu küresel göç rotasının kilit noktalarından birini oluşturduğunu belirtiyor.
Bilimsel Çalışmalara Yerel Yönetim Desteği
Bölgedeki paleontolojik potansiyelin bilim dünyasına kazandırılması amacıyla yürütülen projelere yerel yönetim ölçeğinde destek sağlanıyor. Denizli Büyükşehir Belediyesi, 2025 ve 2026 sezon kapsamlannı da içine alacak şekilde kazı alanına sponsorluk ve altyapı desteği vermeyi sürdürüyor.
Saha çalışmalarına sağlanan katkıya ilişkin değerlendirmede bulunan Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu, coğrafyanın tarihsel mirasını koruma kararlılığında olduklarını vurguladı:
"Tavas Kayaca Omurgalı Fosil Lokalitesi’nde, Denizli Müze Müdürlüğü denetiminde ve Doç. Dr. Ahmet İhsan Aytek koordinasyonunda yürütülen bilimsel kazı çalışmalarına 2025 ve 2026 sezonlarında destek vermekten büyük mutluluk duyuyoruz. Coğrafyamızın milyonlarca yıllık geçmişini gün yüzüne çıkaran ve bilim dünyasına yön veren bu değerli çalışmalara desteğimizi sürdüreceğiz. Bilime, kültürel mirasımıza ve Denizli’mizin kadim değerlerine sahip çıkmaya devam edeceğiz."
Küresel Paleontolojinin Odağında
Kayaca Omurgalı Fosil Lokalitesi’nde devam eden bilimsel çalışmaların önümüzdeki dönemde yeni fosil yataklarının tespitiyle genişletilmesi hedefleniyor. Çıkarılan buluntuların restorasyon ve konservasyon süreçlerinin ardından sergilenerek bölge turizmine ve doğa tarihi literatürüne kazandırılması planlanıyor.
