Hayvancılıkta hastalıklarla mücadele yalnızca veteriner hekimlerin, veteriner sağlık teknisyenleri ve teknikerlerinin ya da kamu kurumlarının görevi değildir. Bu mücadele; üreticinin güveni, devletin desteği ve bilimsel uygulamaların bir araya gelmesiyle başarıya ulaşır. İşte bu nedenle, 24 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan üç önemli yönetmelik değişikliği, sektörün tamamını yakından ilgilendiriyor.

Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği, Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği ve Sığır Tüberkülozu ile Mücadele Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler, hastalıklarla mücadelede yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Ancak bu düzenlemeler, beraberinde önemli tartışmaları da getirdi.

Son günlerde kamuoyunda en çok konuşulan konu ise, "Ari işletmelerde tazminat kaldırıldı mı?" sorusu oldu. Eski HAYGEM Daire Başkanı Dr. Ender Burçak'ın yaptığı değerlendirmeler, üreticilerin endişelerini daha görünür hâle getirdi. Özellikle hastalıktan ari işletmelerde uygulanacak tazminat hükümleri ve yeni uygulamaların nasıl yorumlanacağı konusunda sahada ciddi soru işaretleri bulunuyor.

Hastalıktan ari işletme statüsü, yıllarca sürdürülen disiplinli çalışmaların sonucunda kazanılıyor. Düzenli laboratuvar kontrolleri, kayıt sistemi, biyogüvenlik önlemleri, hayvan hareketlerinin titizlikle takip edilmesi ve sürekli denetimler bu sürecin temelini oluşturuyor. Bu nedenle ari işletmeler, yalnızca kendi işletmeleri için değil, ülkemizin hayvan sağlığı politikası açısından da stratejik öneme sahiptir.

Yeni yönetmeliklerle birlikte bruselloz ve sığır tüberkülozu gibi zoonotik hastalıklarla mücadelede daha etkin kontrol mekanizmalarının oluşturulması hedeflenmektedir. Hastalık tespit edildiğinde uygulanacak işlemler, resmî kontroller ve mücadele yöntemleri yeniden düzenlenirken, tazminat uygulamalarına ilişkin hükümler de güncellenmiştir.

Ancak burada en önemli nokta şudur: Hastalıkla mücadelede üreticinin ekonomik güvence hissi zedelenmemelidir. Eğer yetiştirici, hastalığı bildirdiğinde büyük ekonomik kayıplarla karşılaşacağını düşünürse, bu durum erken ihbar mekanizmasını zayıflatabilir. Oysa bulaşıcı hayvan hastalıklarında erken bildirim, mücadelenin en önemli basamağıdır.

Ari işletmeler, ülkemizin damızlık hayvan varlığını koruyan, kaliteli süt ve et üretimini destekleyen işletmelerdir. Bu işletmelerin sayısının artması gerekirken, mevzuat değişikliklerinin farklı yorumlanması nedeniyle üreticide oluşabilecek tereddütler mutlaka giderilmelidir.

Tarım ve Orman Bakanlığının yeni düzenlemeleri uygulama sürecinde açıklayıcı rehberler yayımlaması, il ve ilçe müdürlüklerinin üreticileri bilgilendirmesi ve tazminat uygulamalarındaki belirsizliklerin ortadan kaldırması büyük önem taşımaktadır.

Unutulmamalıdır ki hayvan hastalıklarıyla mücadelede başarı, yalnızca cezai yaptırımlarla değil, üreticinin sisteme güven duymasıyla mümkündür. Güvenin olduğu yerde hastalık gizlenmez, ihbar gecikmez ve mücadele daha başarılı olur.

Bugün yapılması gereken; mevzuatı doğru okumak, sahadaki uygulamaları dikkatle takip etmek ve üreticinin emeğini koruyan, hastalıklarla mücadeleyi güçlendiren bir sistemi birlikte inşa etmektir. Çünkü güçlü hayvancılık; sağlıklı sürüler, bilinçli yetiştiriciler ve öngörülebilir kamu politikalarıyla mümkündür.